ET IN ARCADIA EGO

                                         

                     

 Βασίλης Κούβαλης

Βερβενιώτης Νομικός  

                        

 ΑΡΚΑΔΙΚΟ ΙΔΕΩΔΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΤΙΝΑ... Συγχωρέστε φίλοι και φίλες, για το Αρκαδικό μου μένος, αλλά κάποιες αντικειμενικότητες και ιστορικές αλήθειες, μ έχουν βοηθήσει να καβαλήσω, ένα τεράστιο καλάμι υπερηφάνειας ή ψευτουπερηφάνειας, πρώτα για την Αρκαδική μου και μετά για τη Βερβενιώτικη καταγωγή μου… Ξέρω το «ψώνιο» μου και χαμογελάτε αλλά τι να κάνουμε, άτυχοι Συνέλληνες, που γεννηθήκατε εκτός Αρκαδίας, δεν είναι λίγο πράγμα η ρίζα και μάλιστα τέτοια ρίζα. Ζώντας στη Σαντορίνη, δεν μπορώ να αποφύγω τη νοσταλγία μου, τις θύμισες, τα βιώματά μου απ αυτό τον τόπο και το φέρνω μόνιμα γύρω-γύρω , το θέμα. Σε τούτο συνεπικουρεί και η όποια μου γνώση ιστορίας, που με κάνει να αισθάνομαι καλά, έχοντας, γελάσει, κλάψει, παίξει και μεγαλώσει σ εκείνα τα βουνά των ευγενών, άξεστων ορεσίβιων. Εκεί, που τα πόδια μου από την «ξυπολυσιά» δημιούργησαν φυσική σόλα στην πατούσα, εκεί που έσπασα τα «στραγάλια μου» και μάτωσαν τα γόνατά μου από τα σκληρά παιχνίδια της παιδικής μου ηλικίας, εκεί, που οι πετριές των συνομήλικων, μου άνοιξαν πολλές φορές την όχι και μικρή μου κεφαλή, εκεί που έζησα τον «ποιμενικό παράδεισο» του ΑΡΚΑΔΙΚΟΥ ΙΔΕΩΔΟΥΣ.

Πέρα από τα δικά μου όμως, αποτελεί πραγματικότητα, όμορφη, γραφική, γοητευτική, η ύπαρξη στο Παρίσι, στη Λισσαβώνα και στη Βενετία, πολλών, παμπάλαιων, ιστορικών καπηλειών, με εξαιρετική μυσταγωγική, ποιητική ατμόσφαιρα, με το όνομα ΑRCADIA, απ όπου έχουν περάσει, ποιητές, καλλιτέχνες, ζωγράφοι, ακόμα και παλιότερα αλχημιστές, που οι τωρινοί τους ιδιοκτήτες υπερηφανεύονται για τη σχέση των μαγαζιών τους με την Αρκαδία, συνδέοντάς την πνευματικότητα της με το χώρο τους. Και τούτο δεν είναι τυχαίο. Από την αρχαία και την Ρωμαϊκή εποχή, όπως και στη συνέχεια, σ όλο τον κόσμο το αρκαδικό ιδεώδες είχε περάσει στον πνευματικό κόσμο και τον είχε μαγέψει. Βιργίλιος, Γκαίτε, Θερβάντες, Πουσσέν, Μπάυρον και πολλοί γνωστοί μουσουργοί, θιασώτες του ιδεώδους, εμπνεύστηκαν στο έργο τους από την πατρίδα μου και δημιούργησαν. Υπήρχαν μάλιστα και πολλοί Βασιλιάδες (οι Καρλομάγνοι κυρίως), πάπες, πρίγκιπες κλπ, που προσπάθησαν να γεννεολογηθούν Αρκάδες.

                     

                                Βέρβενα Κυνουρίας Ν Αρκαδίας   ET IN ARCADIA EGO.

                                                    

Μέχρι και το «αδελφάτο» των απανταχού Ευρωπαίων ομοφυλόφιλων εξέδωσε και περιοδικό με τον τίτλο ΑRCADIA. (φαίνεται ότι τους άρεσε, η ποιμενικότητα του πράγματος). Εκεί να δείτε τι έγινε τη δεκαετία του 70 με τους βουλευτές του νομού… Σεχιώτης, Αποσκίτης, Καλτεζιώτης, τα βάλανε, εις μάτην με τις «αδελφές», με επερωτήσεις, προσβάσεις στην Ευρώπη κλπ προβάλλοντας τη αρσενικοβαρβατίλα των Αρκάδων (και έχουν δίκιο βέβαια, τρομάρα μας)

Τι είναι όμως το αρκαδικό ιδεώδες; Εδώ αντιγράφω άρθρο από ιστοσελίδα. (Ας με συγχωρήσει ο συγγραφέας αλλά δεν βρήκα το ονομά του)… «Στην πιο πάνδημη μορφή του είναι μια αναπόληση της αθώας ζωής, του ποιμενικού παραδείσου. Είναι μια νοσταλγία για τις αγνές αξίες της φυσικής ζωής, για την παράδοση άνευ όρων στον κύκλιο χορό του χρόνου. Είναι ένας φόρος τιμής στο αρκαδικό μέτρο που δεν επιτρέπει στα ανθρώπινα να επιβληθούν στη φύση. Για τους αναζητητές που έχουν κάποια κλειδιά, το αρκαδικό ιδεώδες είναι ένας κόσμος Δύναμης και Γνώσης.

Στην Αρκαδία η ζωή είναι μια πολύ παλιά ιστορία. Οι μύθοι επιμένουν πως εδώ γεννήθηκε η ζωή. Οι Ρωμαίοι για να εκφράσουν τον θαυμασμό τους την είπαν Arca Deorum, Κιβωτό του Θεού. Η αναγέννηση κωδικοποίησε το αρκαδικό μυστικό στην αινιγματική φράση ET IN ARCADIA EGO – Ήμουν Κι Εγώ Στην Αρκαδία. Η μυστική παράδοση πήρε αυτήν τη φράση, την αναγραμμάτισε και την έκανε ακόμα πιο αινιγματική: I TENGO ARCANA DEI. Πράγματι, είναι απόλυτος αναγραμματισμός. Και σημαίνει, αν είναι δυνατόν: Κρατώ Τα Μυστικά Του Θεού.

Σε όλους τους αιώνες έφτασαν εδώ από πολύ, πολύ μακριά, φωτισμένοι άνθρωποι για να κατανοήσουν αυτά τα μυστικά του Θεού. Για να βαπτιστούν μέσα στο αρκαδικό ιδεώδες. Θέλησαν να βρεθούν εδώ για να καταλάβουν το νόημα της ζωής έτσι όπως το ερμηνεύει η Αρκαδία. Ήρθαν να μπουν μέσα σε αυτό το ρεύμα της δύναμης που κάνει την Αρκαδία έναν τόπο πέρα από τους τόπος, μια γη πέρα από τη γη. Η Αρκαδία, όπως όλα τα θαύματα, δεν εξηγείται. Βιώνεται.»

Ελπίζω να μην Σας κούρασα… έτσι έχουν τα πράγματα, γι αυτό και όταν ρώτησε ένας πιτσιρικάς από την Αρκαδία τον πατέρα του: «Μπαμπά τι σημαίνει τοπικισμός?» εκείνος του απάντησε: «Για να σου δώσω να καταλάβεις παιδί μου, τοπικιστής, είναι αυτός, που θεωρεί τον τόπο του καλλίτερο από την Αρκαδία»… Αυτά…

 BIOΓΡΑΦΙΚΟ ΒΑΣΙΛΗ ΚΟΥΒΑΛΗ 

Γεννήθηκα το 1956 στα  Βέρβενα Κυνουρίας από γονείς αγρότες... Τελείωσα 6τάξιο Γυμνάσιο στο Άστρος Κυνουρίας και σπούδασα Νομική στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης( Κομοτηνής ). Έκτοτε και μετά το στρατό δικηγορώ ανελλιπώς, αρχικά ως Μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Ναυπλίου με εγκατάσταση στο Άστρος (1985-1994) και ύστερα ως μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Νάξου, από το 1994 και μέχρι σήμερα. Μένω και εργάζομαι στη Σαντορίνη, όπου και διατηρώ το Γραφείο μου... Έχω δύο παιδιά, από το γάμο μου με την Αθηνά Γυπάκη (συμβολαιογράφο Ίου) το Γιάννη 24 ετών και το Μιχάλη 23.

 ΣΧΟΛΙΟ Παν. Βλαχάκη.

Καλωσορίζω τον καλό πατριώτη το Βασίλη το γελαστό παιδί. Τον θυμάμαι κάποια πρωινά στο γυμνάσιο να είναι η ψυχή τής παρέας. Δηκτικό χιούμορ γέλιο και χαρούμενες  φωνές. Βασίλη πιστεύω ότι οι μυλόπετρες της ζωής, δεν σου στέρησαν το χιούμορ και το χαμόγελο. Αν γύριζα τον χρόνο πίσω θα επιθυμούσα να κάνουμε κουβέντα για τον Ηρακλή και τον Πανθυρεατικό!!! Θυμάσαι  ένα παγωμένο πρωί του 197…  

ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΕΠΙΔΡΟΜΗ ΣΤΗΝ ΚΥΝΟΥΡΙΑ.

                               

Χρίστος Γεωρ. Κυρκιντάνος 

Στολιώτης Λογοτέχνης  – Συγγραφέας

                    Γερμανική επιδρομή στην Κυνουρία.

                               

Κυρία Μέρκελ, τί γύρευαν, θείοι και συγγενήδες σας, στην Κυνουρία το Θεριστή του 1944;

Από την ακτογραμμή Ζάβιτσα - Φωκιανός, ίσαμε την οροσειρά του Ζυγού, όλος ο τόπος, παραδομένος στη φωτιά, τη λεηλασία, τους βιασμούς και το αίμα.

Το αδέκαστο φώς του Ιούνη και οι αντρειωμένοι των παραμυθιών, στα περάσματα, προστατεύανε τα χωριά μας. Οι αιώνιοι βράχοι ξόρκιζαν τους ασήμαντους. Γιορτή, κιόλας, των Αποστόλων και διαλαλούσανε, Πέτρος και Παύλος, μέσα στις εκκλησιές, ταπεινοφροσύνη.

           

                                                      Η Ζάβιτσα από το Ζυγό.

Πώς πέρασε τόσα μπλόκα ο «πολιτισμένος» στρατός σας, κυρία Μέρκελ;

Από την κρυψώνα μας, στο ρουμάνι, είδαμε τους δικούς σου που ρίχνανε εμπρηστικές χειροβομβίδες στο σπίτι μας. Παιδιά εμείς τότε. Μας ξυπνήσανε αχάραγα οι γονείς μας και φύγαμε, αφώτιγοι, στα βουνά να γλιτώσουμε. Αφήσαμε στα στρωσίδια μισοτελειωμένα τα όνειρά μας. Μόλις φερμένα από το αλώνι και τα γεννήματα.

Ύστερα ήρθανε οι ημέρες που καπνίζανε τα ερείπια.

Και τώρα, στην «ευρωπαϊκή παρέα» που σμίξαμε, κυρία Μέρκελ, ελάτε να κοιταχτούμε στα μάτια. Μπορείτε;

Σχόλιο. Από τον αγαπητό συμπατριώτη και φίλο Χρίστο Κυρκιντάνο έλαβα ηλεκτρονικά το  θαυμάσιο αυτό κείμενο.  Σε προσωπικό επίπεδο εκτός των άλλων μου αναφέρει τα έξης: << Πολύ σημαντική δημοσίευση που μπορεί να αποτελέσει την βάση για να καταγράψουν οι επιζώντες τις αναμνήσεις τους και θεσμοθετηθεί επέτειος μνήμης.>> Τον ευχαριστώ πολύ. Απλά προσπάθεια κάνω. Πιστεύω ότι σήμερα η ιστορία επαναλαμβάνεται σε διαφορετικό επίπεδο. Αν κάποιος από τους επιζώντες ή νεότερους επιθυμεί να δημοσιεύσω αναμνήσεις ή ντοκουμέντα είμαι στη διάθεση του.

ΚΥΝΟΥΡΙΑ ΜΑΡΤΥΡΙΚΟΣ ΤΟΠΟΣ

    

Παν. Ι & Δ Βλαχάκης

 Ιούνιος 2013

 ΜΑΡΤΥΡΙΚΉ ΕΠΑΡΧΊΑ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ             Ιούνιος-Ιούλιος 1944  ΑΠΟ ΕΔΩ ΠΕΡΑΣΑΝ ΟΙ ΒΑΡΒΑΡΟΙ ΓΕΡΜΑΝΟΙ.

Αίμα – Δάκρυα - Ορφανά παιδιά - Θλίψη - Πληγές ανεπούλωτες - Ερείπια .

Η περιοχή δεν εχει Χαρακτηριστεί ΜΑΡΤΥΡΙΚΟΣ ΤΟΠΟΣ . Μήπως με την συμπλήρωση στων 70 ΧΡΟΝΩΝ ΘΑ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΓΙΝΟΥΝ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΝΑ ΤΙΜΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΜΝΗΜΗ ΤΩΝ ΑΘΩΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ & ΤΩΝ ΑΓΩΝΙΣΤΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΑΣ.

Βούρβουρα, Ξεροκάμπι, Καστριτοχώρια, Πάρνωνας Αγιοβασίλης, Λεωνίδιο μέχρι σχεδόν το άκρο του Πάρνωνα το Μαρί της Ν. Κυνουρίας. ΕΚΤΕΛΟΥΣΑΝ ΑΘΩΟΥΣ ΑΜΑΧΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ. Οι αποτρόπαιες ενέργειες έγιναν στο τέλος Ιουνίου αρχες Ιουλίου του 1944. Φέτος συμπληρώνονται 69 χρόνια από τότε. ►1

                 

 

Ο Αρχιδολοφόνος στρατηγός των Γερμανών Καρλ φον Λε Σουίρ. Διέταξε  στις 25 Ιουνίου μια ακόμα επιχείρηση. Με το κωδικό όνομα «Αετός » Ο σκοπός της ηταν. «Προς εκκαθάριση της οροσειράς του Πάρνωνα και γενικότερα της περιοχής Σπάρτης – Λεωνιδίου –Άστρους – Τρίπολης». Ηταν η μεγαλύτερη επιχείρηση στην Πελοπόννησο. Έλαβαν μέρος 4000 άνδρες. Μονάδες καταδρομών των SS 18. Συνεπικουρούμενοι από «Ελληνικές μονάδες εθελοντών» Τρίπολης – εδώ υπηρετούσαν εθελοντικά και Κυνουριάτες- Σπάρτης, και Μελιγαλά. Ένα σύνταγμα ευζώνων από την Πάτρα ►2

Οι εκτελεσμένοι οι αθώοι, απο τους πολιτισμένους Γερμανούς είναι πολλοί. Μέχρι στιγμής μαζί με τους πέντε Αρκάδες της ΕΠΟΝ και τον Καλόγερο της μονής της Μαλεβής Γεώργιο Σχινά ο αριθμός φτάνει τους Διακόσιους δέκα εννέα (219). ►2

Υπάρχουν σίγουρα και άλλοι συμπατριώτες μας εκτελεσμένοι.

Οι Γερμανοί εκτελούσαν αδιακρίτως βάσει σχεδίου αθώους ανθρώπους. Οι δολοφόνοι είχαν καθορίσει ότι για έναν σκοτωμένο Γερμανό στρατιώτη εκτελούνταν  1 προς 100. Το Γερμανικό αίμα άξιζε!!

Όσο προχωρούσαν προς το Άστρος, σκότωναν λιγότερους. Χόρτασαν οι ύαινες αίμα. Συνέχισαν όμως τις εκτελέσεις μέχρι την περιοχή του Λεωνιδίου. Είχαν καταθορυβηθεί γιατί οι προηγούμενες επιχειρήσεις με τα κωδικά ονόματα << Οχιά >>,<<Κοράκι>  <<Αετός >> απέτυχαν οικτρά. Δεν μπορούσαν να αντιμετωπίσουν τους Αντάρτες του Πάρνωνα και ξέσπαγαν στον άμαχο πληθυσμό!!! Ο Αρχιδολοφόνοι Σιμάνα, Χέρμαν Φρανς με την συνεπικουρία των << Ελληνικών ταγμάτων εθελοντών>>. Δυστυχώς συμμετείχαν και Κυνουριάτες σ αυτά. Το λυπηρό είναι ότι ματοκύλισαν όλη την επαρχεία Κυνουρίας και «Έλληνες».

                    

      Μια μικρή γωνιά της Κυνουρίας που διαδραματίστηκαν τα φοβερά γεγονότα.

Κοντά στο μοναστήρι της Μαλεβής Συνέλαβαν πέντε παιδιά. Ήταν στελέχη της ΕΠΟΝ Αρκαδίας. 

1)     Λουκαΐτη Άννα.

2)     Λουκαΐτη Κατίνα

3)     Παπαθεοδώρου Κατίνα

4)     Παυλόπουλος Κώστας

5)     Χρονοπούλου Ελένη.

Τα νέα παιδιά οι σκληροτράχηλοι SS 18 τα βασάνισαν φρικτά. Κανένα στόμα άνοιξε για να καταδώσει συναγωνιστές του. Όταν τα SS 18 κατάλαβαν ότι δεν θα αποσπάσουν πληροφορίες, έστησαν στον τοίχο τα καταταλαιπωρημένα από τα βασανιστήρια κορμιά τους. Τα παιδιά άρχισαν να τραγουδούν συνέχεια τον Εθνικό ύμνο και Αντάρτικα τραγούδια.►3  Οι SS 18 δίστασαν να τα εκτελέσουν. Αναγνώρισαν την παλικαριά τους; Είχαν και αυτοί παιδιά; Οι πωρωμένοι Ταγματαλήτες - έτσι τους ονομάζει μια από τις δημοκρατικές εφημερίδες της εποχής- έστησαν πολυβόλο, τους εξετέλεσαν. ►1

Δεν δίστασαν οι θιασώτες της θρησκείας να εκτελέσουν και έναν καλόγερο του μοναστηριού. Τον Γεώργιο Σχινά. Το ποιο πιθανό, ο άνθρωπος του θεού να προσπάθησε να γλιτώσει τα παιδιά. ►3

Βόρια & Νότια Κυνουρία, Αρκαδες της ΕΠΟΝ και ο καλόγερος της Μαλεβής  ΣΥΝΟΛΟ 219

 

                 

                         Θέση Ταρμίρι  Ξεροκαμπιού Το μνημείο στήθηκε με πρωτοβουλία του γιου ενός από τους εκτελεσμένους.

                       Βόρια Κυνουρία

α/	Χωριό	άτομα
01	Αγιοπετρίτες	48
02	Βούρβουραίοι	35
03	Καστριτοχώριτες  Σύνολο	61
04	Βερβενιώτες	11
05	Αγιαννίτες – Αστρινοί	08
06	Δολιανίτες	07
07	Παραλιώτες– Αστρινοί	03
08	Μελιγιώτες	03
09	Καστανιτσιώτες	03
10	Κουτρουφιώτες	03
11	Πηγαδακιώτες	02
12	Αγιαντρίτες	01
13	Ξεροπηγαδιώτες	01
14	Πλατανίτες	01
15	Μόνη Μαλεβής	01

                    Νότια Κυνουρία.

α/α	Χωριό	08
01	Αγιοβασιλιώτες	06
02	Λεωνιδιώτες	03
03	Τυριώτες	03
04	Κοσμίτες	02
05	Πλατανακιώτες	02
06	Πραματευτιώτες	01
07	Μαριώτες	01
08	Παλαιοχωρίτες	01
09	Πελετιώτες	01

ΕΊΝΑΙ ΜΕΓΑΛΟΣ Ο ΦΟΡΟΣ ΑΙΜΑΤΟΣ. Η ΠΟΛΙΤΕΊΑ  ΝΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΊΣΕΙ  ΤΗΝ ΕΠΑΡΧΊΑ ΜΑΣ << ΜΑΡΤΥΡΙΚΌ ΤΌΠΟ>>

Πηγές.

►1 ΚΥΝΟΥΡΙΑΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ  Φύλλα του 1945.

►2 «Από τη Βιέννη στα Καλάβρυτα » . σελ 566. Χέρμαν Φρανκ Μάγιερ.

►3 Μαρτυρία Ιωάννη Εμ Κανέλου – Κανελόγιαννη.

►4 «Η ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΣΤΟ ΠΡΩΤΟ ΑΝΤΑΡΤΙΚΟ»Κων Μπρούσαλη σ 402

►5  «50 Χρόνια μετά » Ευάγγελος Μαχαίρας σελ 388

ΘΕΡΟΣ ΣΤΟΝ ΑΓΙΑΝΝΗ.

            ΘΕΡΟΣ   ΣΤΟΝ   ΑΓΙΑΝΝΗ

Κώστας Σ. Ιατρίδης        

  

 ΣΧΟΛΙΟ 

Το κείμενο αυτό είναι από μια εργασία  ενός Αγιαννίτη «Δασκάλου» Δεν χρειάζεται συστάσεις ο Κώστας.

Το αφιερώνουμε απο κοινού σ΄ αυτούς που δούλεψαν πάνω στις πέτρες και μας έθρεψαν.

 << Συλλογή Λαογραφικού υλικού από το χωρίον ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Κυνουρίας του Νομού Αρκαδίας  υπό του: Ιατρίδη Κων /νου Β/ετους Μετεκπαιδευομένου Διδασκάλου εξ Άστρους Κυνουρίας Μάιος 1970 .

Η εργασία εχει βασιστεί στη διήγηση του Αγιαννίτη Χρίστου Δ. Καψάλη ( Χρισταράς γιος του Μήτσου του Μητσέλη του τελευταίου γέρου που φόραγε «Μάγκα»)  Ο αείμνηστος Χρίστος το 1970 ηταν 58 ετών. Ο αρχέγονος Τρόπος θερισμού συνεχίστηκε μέχρι τις αρχές της δεκαετίας στου 1980. Όποτε σιγά σιγά εγκαταλείφθηκε η παραδοσιακή γεωργία. Μετά το 1960 τα σιτάρια και τα κριθάρια τα πηγαίναμε με τα ζώα στα θεμωνοστάσια.  Ο αλωνισμός γίνοταν με τις αλωνιστικές μηχανές – Πατόζες. Πρόλαβα αλώνισμα σε αλώνια λαθούρια, βίκο, ρεβίθια και κάποτε λίγο κριθάρι. Είχαμε σπείρει πολλά και δεν προλάβαμε να τα θερίσουμε, έτσι  έφυγε η μηχανή. Ο παππούς δεν ήθελε με κανένα τρόπο να τα αφήσουμε . Τα αλωνίσαμε στο αλώνι του στο Περδικονέρη. Κάτι άλλο στα παιδικά μου χρόνια σπάνια γυναίκες βάζανε μεροκάματο σε ξένα χωράφια. Υπήρχε το σύστημα του Σέμπρου και της αλληλοβοήθειας. Έτσι οι άνθρωποι ήταν ενωμένοι. Λειτουργούσε η αλληλοβοήθεια και ο κοινωνικός ιστός ήταν συμπαγής. Ευχαριστώ Κώστα.

Στις Μάντρες το 1957 . Συγγενείς βοηθάγανε τους γονείς μου που ξεκινούσαν την κοινή τους ζωή. Τραβηγμένη από τον  Βαγγέλη Π. Κολοβό.

Όταν κοντεύει να τελειώσει ο Μάης και μπαίνοντας ο Ιούνιος , ο θεριστής , τα γεννήματα κιτρινίζουν και τα στάχυα καρπισμένα γέρνουν. Να δεις τι χαρά νοιώθουμε όλοι μας όταν περιδιαβαίνομε τα κατάμεστα χωράφια. Κα τι καμάρι. Με το δίκιο που λές. Δεν είναι λίγο να ρίχνεις ένα σπόρο στη γή και σ΄ ανταμοιβή των κόπων σου να βλέπεις μετά από λίγους μήνες τροφαντά στάχυα.

 Είναι καιρός για θέρο. Που και που μπορεί μέσα –μέσα να υπάρχουν και πράσινα στάχυα μα δεν πειράζει. Θα γίνουν. Από μέρες γυρεύω για εργάτριες και εργάτες γι΄αυτή τη δουλειά. Κάθε μια έχει το δρεπάνι της ακονισμένο. Κάθε μια έχει τον έργο της που τον τραβάει ίσια καταπάνω και δεν μπαίνει μπροστά από τις διπλανές της . Όσο για το κουτσομπολιό που αρχίζει μεταξύ τους, τα χαρούμενα τραγούδια, τα πειράγματα , είναι αρκετό να μείνεις καμμιά ώρα κοντά τους για να καταλάβεις τι γλέντι γίνεται. Με το αριστερό τους χέρι πιάνουν μερικές καλαμιές και με το δεξί τους που κρατούν το δρεπάνι τις κόβουν. Με δυο τρεις απ΄ αυτές δένουν τις υπόλοιπες και ετσι γίνεται μια χεριά. Κάθε χεριά την απιθώνουν δίπλα τους και συνεχίζουν κάνοντας το ίδιο. 

                                              

                        Στάχυα από παράσταση σε μάρμαρο στον ιερό χώρο της Ελευσίνας.

Οι άντρες πάλι ακολουθούν πιο πίσω και συνάζουν πολλές χεριές μαζί και φτιάχνουν τα λιμάρια ή αν είναι λίγο ποιο μεγάλα τα δεμάτια. Και ξέρεις πως δένουν τα δεμάτια; Με τα δεματικά. Τούτα είναι φτιαγμένα ή από σίκαλη ή από σπάρτο ή από τι ιδιο το σιτάρι. Ψάχνουν δηλαδή οι άντρες όλο το σπαρτό και μαζεύουν τις ποιο ψηλές σιταροκαλαμιές, τις βγάζουνε με προσοχή να μην κοπούν τα στάχυα και τις βάζουνε μέσα στο νερό για να μαλακώσουν. Μετά πιάνουν δέκα με δεκαπέντε στο κάθε χέρι, φέρνουν τα στάχυα απέναντι το ένα στο΄ άλλο, τα διπλώνουν και ετσι το δεματικό είναι έτοιμο. Μαζεύουν ύστερα τα χερόβολα τα τοποθετούν επάνω στα δεματικά που τα απλώνουν ίσια κάτω και τα δένουν και τα δεμάτια συγκεντρώνονται στις θημωνιές. Ενώ συνεχίζεται το θέρισμα, τα δεμάτια κουβαλιόνται με τα ζώα στ΄ αλώνια και σχηματίζονται οι θημωνιές. Πρωτύτερα έχει καθαριστεί καλά το αλώνι και ο γύρω τόπος και με σταχτή έχουν κλειστεί οι μυρμηγκοφωλιές. Αφού μαζευτούν όλα τα δεμάτια απ΄ τα χωράφια ρίχνονται στ΄ αλώνι και λύνονται, αφού κοπούν τα δεματικά και διασκορπίζονται οι χεριές. Τ΄ αφήνουμε λίγες μέρες έτσι να πυρωθούν καλά από τον ήλιο για να τσακίζονται εύκολα από τα πόδια των αλόγων και των μουλαριών……... 

ΤΑ ΕΞΩΤΙΚΑ.

                                  Τα Εξωτικά.

Μήτσιος Ι. Περδικάρης

Μάης 2013

Σχόλιο : Είπαμε με το Μήτσιο να ελαφρώσουμε το βαρύ κλίμα των ήμερων και να γελάσουμε λίγο. Οι μύθοι, η παράδοση και προπαντός οι Εθνικοί Μύθοι θέλουν προσοχή. Πρέπει να παίρνουμε τα θετικά τους και να απορρίπτουμε τα αρνητικά τους. Ευτυχώς το παιδάκι κράτησε την ψυχραιμία του και δεν είπε τίποτα. Νεραϊδοπαρμένε - νεραϊδοπαρμένε θα του κολάγανε το παρατσούκλι τα παιδιά του χωρίου. Καλό καλοκαίρι σε όλους  !!!! 

 Μόλις έγινα οκτώ (8) χρόνων πιτσιρικάς ο παππούς μου στο Φούντωμα θεώρησε πως μπορώ τώρα μόνος μου να καταφέρνω τα μουλάρια. Με άλλα λόγια πήρα δίπλωμα και οχήματα με τέσσερα πόδια  στα οκτώ. Όχι όπως τώρα στα δεκαέξι 16 και αυτοκίνητο. Μετά το αλώνισμα έπρεπε να πηγαίνω μεσημεριάτικα στο θεμωνοσάσιο. Να τα οδηγώ στην γούρνα μας για πότισμα, τα να δένω αλλού για να μην τα τρώει ο ήλιος. Ο παππούς γλίτωνε την αγγαρεία  αλλά η γιαγιά δεν ήταν σύμφωνη με το όλο θέμα. Σύμφωνα με τα πιστεύω της το μεσημέρι βγαίνουν  ξωτικά, ανεμοστρόβιλοι με νεράιδες. Με  γέμιζε  λιβάνι, ψίχουλα από πρόσφορο και τον απαραίτητο μαυρομάνικο Καστρίτικο σουγιά του παππού. Αυτά ηταν τα αντιεξωτικά και αντινεραϊδιακά. Μου ειχε πει πως άμα ακούσω τραγούδια και νταούλια το κεφάλι κάτω να πω το πάτερ ημών και άλλες προσευχές. Να μην κοιτάζω πίσω μου, ειδικά άμα ακούω τα διαβόλια να περπατούν και να τρέχουν ξωπίσω μου.

              

                                                             Τα εξωτικά 

Στο Φούντωμα έχουμε δυο θεμωνοστάσια  κατά τύχη είναι και τα δυο σε δικά μας χωράφια. Το πρώτο ο Έμπολος μόλις βγεις απ τα σπίτια του χωριού στο δρόμο κατά την Γαλτενά. Στο σταυροδρόμι κατά του Καβουκά. Το δεύτερο η Ζαβατονά καμία πεντακοσαριά μέτρα πιο κάτω. Η Ζαβατονά ειναι κοιλάδα με ρέμα. Το θεμωνοστάσιο είναι στην πλαγία σαν αρχαίο θέατρο με την δημοσία στο κάτω μέρος το ρέμα με την γούρνα μας. Καμιά πενηνταριά μέτρα κάτω απ το δρόμο, εκεί πρωτογνώρισε ο πατέρας μου τον Γεωργόπουλο, ειχε κρυψώνα καλή εκεί.. Ο Έμπολος το άλλο θεμονοστάσιο είναι σε ύψωμα μόλις βγεις απ το χωριό. Υπάρχουν Αμπέλια πριν απο αυτό στην δημοσιά στο πάνω μέρος του.

Ένα μονοπάτι σε βγάζει σε αλλη τοποθεσία με αμπέλια το πλατυχωράφι που λέμε. Το μονοπάτι το χρησιμοποιούν πολλοί για να πάνε στα Μαντικεϊκα και τον Αγιάννη αντί να πηγαίνεις απο δημοσία και να κάνεις πιο πολλή ώρα. Έφτασα στον Έμπολο τραγουδώντας και σφυρίζοντας. Είδα  πολλά άχυρα στον αέρα σαν ανεμοστρόβιλο. Επειδή ήμουν πιο χαμηλά δεν είδα ακριβώς τι γίνονταν. Δεν μπορούσα να δω το έδαφος στο θεμωνοστάσι παρά μόνο άχυρα στον αέρα. Σαν να πέρασε κάτι κάτω απ την δημοσία αλλα δεν είδα τίποτα. Έκανα μερικά βήματα πιο κοντά τίποτα στο έδαφος. Σκέφτηκα πως ειναι ο ανεμοστρόβιλος που λέει η γιαγιά, το πρώτο σημάδι. Είπα να κάνω κάτω να γυρίσω στο χωριό, αλλά  θα έχανα το δίπλωμα για τα μουλάρια. Τα δικά μας και τους συχωριανών οι οποίοι με έβαζαν στην αγγαρεία να ποτίζω και να δένω. Οπότε μπροστά με προσευχή …. μόλις έφτασα στον Έμπολο έριξα σκυφτός μια ματιά δεξιά και αριστερά δεν είδα τίποτα. Φυσούσε μια γλυκιά  ελαφριά αύρα επειδή ήμουν στην κορυφή του λόφου. Ακουγόταν ένα  θρόισμα απο τα αμπέλια, τίποτα το ιδιαίτερο. Ουφ λέω δεν είναι τίποτα. Οπότε συνέχισα για την Ζαβατόνα τραγουδώντας. Μόλις έκανα καμιά τριανταριά  μέτρα πιο κάτω κατηφορίζοντας μου φάνηκε να ακούω μουσικές ξωπίσω μου. Αμάν λέω μου κόπηκαν τα ήπατα!!! Άρχισα αμέσως το πάτερ ημών και το βήμα γρήγορα γρήγορα. Αλλά αντί να μακραίνουν τα νταούλια ερχόντουσαν όλο και πιο κοντά. Κάνω μπράφ κατά πάνω τώρα. Έπεσα  μέσα σε κάτι αμπέλια  πήγαινα κατά το πλατυχωράφι. Το οποίο ειναι ακριβώς στο πάνω μέρος της Ζαβατονάς με την δημοσία να περνάει στο κάτω μέρος. Απο κει μπορούσες να δεις όλη την κοιλάδα αλλά εγώ πιλαλά και προσευχή. Τα νταούλια ερχόντουσαν κοντά μέχρις ενός σημείου. Μόλις βγήκα απάνου στην δημοσιά στο πλατυχωράφι ησυχία δεν τ άκουγα. Οπότε έσκυψα πίσω απο ενα πουρνάρι. Κοίταγα κάτω το θεμονοστάσιο και την κοιλάδα όλη, καμμιά κίνηση δεν έβλεπα. Το μονοπάτι το οποίο είχα πάρει να βγω απάνου δεν φαινόταν όλο κι ετσι δεν μπορούσα να δω εάν ειναι κανένας εκεί. Κάπως άκουσα να με φωνάζουν Μήτσιο - Μήτσιο. Απο πίσω μου πάλι πιο ψηλά δηλαδή απο τα αμπέλια στο πλατυχωράφι το οποίο εχει θέα τα Γκόνια και  κοιτάει δυτικά.

                    

                               Εδώ κάπου διαδραματίζεται η ιστορία του Μήτσιου .

Με το που βεβαιώθηκα ότι άκουγα πως όντως με φώναζαν τα δαιμόνια, έκανα μπράφ πάλι κάτω τις πουρναρόριζες. Πήγα στην Ζαβατονά λαχανιάζοντας σαν σκυλί, με την καρδιά στην κολότσεπη. Έλυσα τα μουλάρια καβάλησα την Κόρμπα ξεσάμαρα. Σκέφτηκα  εάν έλθουν κοντά θα κάνω αραβάνι στο χωριό. Ευτυχώς δεν με πλησίασαν. Πότισα τα ζά όλα τα έδεσα αλλού και δρόμο για το χωριό γιατι είχα αργήσει. Ήμουνα σίγουρος πως μου την είχαν πέσει τα ξωτικά πιστεύοντας πως με γλιτώσανε οι προσευχές το λιβάνι.  Επειδή με ειχε βαρέσει ο ανεμοστρόβιλος στο πρόσωπο πίστευα πως θα έχανα τα μαλλιά μου. Κάθε στιγμή κοιτιόμουνα στον καθρέφτη πιστεύοντας πως τώρα θα πέσουν. Τώρα θα καραφλιάνω!!! Ευτυχώς δεν έγινε  τίποτα. Εντωμεταξύ δεν είχα πει κουβέντα  στους γέρους, άχνα. Γιατί η γιαγιά θα με τελείωνε απο τα μουλάρια μεμιάς. Ο γεροπαππούλης θα με έλεγε χέστη. Οπότε τσιμουδιά.

 Μετά απο κανά δυο τρεις εβδομάδες ήμουνα στην βρύση να γεμίσω τις βαρέλες. Να ποτίσω τις γίδες και τα μουλάρια να πάω το νερό στο σπίτι. Κατόπιν  οι γίδες έπρεπε να πάνε στου Κουβαρά στο τραγί. Μετά να πάω τα μουλάρια στη Ζαβατονά. Δουλειές με φούντες !!!!  Όπως ήμουνα σκυφτός στο σούγελο που βγαίνει το νερό, ακούω πίσω μου πάνω στις ποτίστρες τον μπάρμπα Χρίστο, τον κουτσοχρίστο που λέγαμε. Γερούλης το επώνυμο. Μου λέει ρε Μητσιάκο καμάρι σου φώναζα στην Φούρνακα. Το μέρος που είχα κρυφτεί πίσω απ το πουρνάρι. Εσύ αντί να απολογηθείς έκανες κάτω για την Ζαβατονά. Προτού προλάβω να του μιλήσω. Κοίταξα κατά πάνω. Το σούγελο ειναι τέσσερα πέντε σκαλιά πιο χαμηλά και οι ποτίστρες ειναι επάνω δίπλα απο την δημοσιά. Όπως ήμουν πιο χαμηλά ο κουτσοχρίστος ηταν καβάλα στην Γιαννούλα την γαϊδούρα. Είχε τον ήλιο πίσω του, με θάμπωνε αλλα φαινόταν σαν γίγαντας. Ρε το γεροπούστη λέω, Πώς έγινε τεράστιος ετσι μισερός που είναι ; Εντωμεταξύ εγώ είχα γεμίσει με την τέσα τις ποτίστρες για τις γίδες και τα μουλάρια.

                                        

                          

                                                

                                                     Έτσι θα ήταν ο Τσιουρούτης.

  

Αυτός πότιζε το βασταγό του και τον Τσιουρούτι το μουλαράκο της γυναίκας του της Σωτήρας δεμένο πίσω απ την Γιαννούλα. Βλέπω κάτι να γυαλίζει εκθαμβωτικά πάνω στο  σαμάρι του μουλαριού και να τραγουδάει!!!  Κοιτάζω καλά. Στο μπροστάρι του σαμαριού κρεμασμένο από το κολιτσάκι  ένα Ραδιόφωνο. Ο γέρος είχε κρεμάσει ράδιο στο μουλάρι!!!  Την επίμαχη ημέρα το μουλάρι  μαζί με την γαϊδούρα του είχαν φύγει. Επειδή ηταν κουτσός δεν μπορούσε να τα πιάσει. Αυτά είχαν περάσει κάτω απ τον Έμπολο. Τα άχυρα στον αέρα και μόλις με είδαν οταν φοβήθηκαν  και έκανα μπράφ μέσα στα αμπέλια προγκίξανε. κι αυτα και κάνανε πεις απάνου στο ιδιο μονοπάτι αλλα εγώ απ την πιλάλα μου τα ξεπέρασα μπροστά τους αλλα έστριψα δεξιά.  Εάν εμένα ξωπίσω τους φυσικά θα τα έβλεπα αλλά θα τα πήγαινα καρσί πάλι πίσω στον γέροντα τους.  Αυτος τα έβλεπε να σταλίζουνε στο μονοπάτι και να τρώνε απ τα αμπέλια που ειναι παντού . Αμπέλια και απ τισ δυο μεριές.  αλλα εγώ είχα λουμώξει στο πουρνάρι δεν μπορούσα να δω το μονοπάτι.

Μόλις είδα το ράδιο τότε ψιλοκατάλαβα τι μου ειχε συμβεί.  Ίσα πάνω να αρχίσω στις κλωτσιές τον Τσιουρούτι και την Γιαννούλα!!!! Τα υπόλοιπα τα καταλαβαίνεις ότι αυτα τα βασταγά ηταν οι νεράιδες.  Το ράδιο τα νταούλια και ο κουτσοχρίστος η φωνή…. Τσιμουδιά δεν είπα σε κανέναν. Μονάχα το είχα πει στον μακαρίτη τον πατερα μου το 1988. είχα έρθει Ελλάδα για Πάσχα και καπως είχαμε πιάσει κουβέντα για τα σταφύλια της Σωτήρας και του κουτσοχρίστου.

               

                  

Τρύγος σε  κάποιο άλλο σημείο της περιοχής μας. Ελαιοχώρι 1969. Του κ. Ιωαν. Αναστασάκη από το διαδίκτυο ( ΚΑΣΤΡΙΤΟΧΩΡΙΑ…)

Έβγαζαν την καλύτερη Φράουλα, πρώιμη και με πολύ γεύση. Είχε την ανάσα του Διονύσου απάνω του αυτό το σταφύλι. Γέμιζαν κόφες, τις  πήγαιναν στον Γιαλό με τα βασταγά,  πούλαγαν όπως επίσης στην Επισκοπή της Τεγέας και σε πολλα πανηγύρια. Γελάσαμε του σκασμού με τον πατερα μου, με πείραζε…  Αχ πόσο πόσο πικρογλυκιά είναι αυτή η  ανάμνηση.

Είχαν κι άλλη μια γαιδουρίτσα πολυ χαμηλή η οποία καβάλαγε η Σωτήρα την Ψαρούλα. Ετσι την φώναζαν αλλα εκείνη δεν ηταν εκεί. Ηταν το πιο ήμερο ζωντανό όλου του χωριού…. Ο αδερφός μου  ο Γιώργης, ο Γιούδας , ηταν και τότε πανύψηλος . Οταν την καβάλαγε τα πόδια του ακούμπαγαν στο χώμα. Έκανε ενα πουλαράκι με τον Σερσέμη τον γάιδαρο του Κωσταμάνα. Ανιψιό του κουτσοχρίστου, τα είχαν ζευγαρώσει.  Είχα φάει τα λυσσιακά στον παππούλη μου και τον πατέρα μου να μου το αγοράσουν. Το πουλαράκι ηταν κανελής σαν τον πατερα του ηταν τόσο όμορφο. Το πουλαράκι ηταν λίγο πιο μεγάλο απο ενα κριάρι. Καταλαβαίνεις, τώρα η νεολαία κοιτάει 4χ4 και κούρσες. Εμεις κοιτάγαμε τα αλογομούλαρα και μολις μας αφήναμε να τα έχουμε μόνοι μας… Ψηλώναμε λες και γινόσουνα ο μεγαλύτερος άντρας στον κόσμο!!!  Το έξυνα με το ξυστρί  το χάιδευα του έφτιαχνα χαίτη. Τι δεν έκανα με το πουλαράκι ενα καλοκαίρι ολάκερο. Που με έχανες που με έβρισκες στην αυλή του κουτσοχρίστου.  Μέχρι και την ουρά του κούναγα οταν βύζαινε την Ψαρούλα. Μου ειχε πει ο πατέρας μου το 1988 πως και ο Τσιουρούτης το μουλαράκι τις Σωτήρας ηταν γιος της Ψαρούλας και του Ρούσσου. Επιβήτορας άλογο γερό του Αντρέα του Γερούλη. Απο κει να καταλάβεις Τακη φιλε μου αναμνήσεις . Απλή, ανέμελη ζωή. Ξέρανε οι γέροι το συγκενολόι ακομα και στα ζωντανά του χωριού. Δεν υπήρχε τίποτα κρυφό. Κοντά τους  μαθαίναμε και εμεις..

Κάπου κάποτε άλλαξαν όλα.  Ευχαριστώ το Θεό που με αξίωσε να ζήσω λίγα απο εκείνα τα χρόνια. Μεγάλα μαθήματα πήρα  από  δουλειά  στην αλωνιστική μηχανή. Γνώρισα αθάνατους χαρακτήρες όπως ο μπαρμπα Σταύρος ο Πλατύς, ο Θανάσης ο Καπήλας και άλλους πολλούς Αγιαννίτες. Γνώρισα τα χωριά της Κυνουρίας, τα ζωντανά μας, και τους ανθρώπους μας . Πραγματικά εάν είχαν ακομα αλωνιστική μηχανή θα πήγαινα κάθε καλοκαίρι. Μονάχα και μόνο για να κάνω αυτή την περιοδεία στα μέρη μας και πάλι, Να ξαναμυρίσω την γη και το άχυρο. Να κοιμηθώ στο Αγιο χώμα μας με τον Χαμηλό ουρανό και τις στέρνες του Σεφέρη.