Σάββατο 4 Απριλίου 2020

Ο ΜΗΤΣΙΟΣ Ο ΜΟΥΡΧΟΥΤΑΣ.










    Γράφει
 ο Νίκος Μυλωνάς

 «Μένουμε σπίτι»… Ψάχνουμε συρτάρια, ξεφυλλίζουμε άλμπουμ και βρίσκουμε… Βρίσκουμε μικροαντικείμενα ξεχασμένα, φωτογραφίες που μας γεμίζουν αναμνήσεις… Σήμερα στάθηκα σε μια και θεώρησα υποχρέωσή μου να την αναρτήσω, μέσα από τη «Θυρεάτις Γης», και να “ζητήσω”, έστω και αργά, μια συγγνώμη απ΄ αυτόν τον συνάνθρωπό μας για τις παιδιάστικες πλάκες που του κάναμε. Έτσι απλά για να γελάσουμε… 

Δημήτριος Κοψιαύτης… Για την κοινωνία του Άστρους ο Μήτσος ο Μουρχούτας… Μια παιδική αρρώστια, όπως μας είχαν πει οι πατεράδες μας, τον είχε φέρει στη θέση που τον γνωρίσαμε από τα μικρά μας χρόνια. Ένας άκακος άνθρωπος, που γυρνούσε στους δρόμους πάντα με τα φτωχικά, αλλά πεντακάθαρα ρούχα του, χωρίς παπούτσια, καλοκαίρι και χειμώνα. Η πατούσα του τόσο σκληρή που πατούσε το ίδιο άνετα σε χώματα και πέτρες, σε πέτρες κοφτερές ή καυτές, σε χιόνια και σε πάγους.


 Για την ιστορία η φωτογραφία είναι στο παρεκκλήσι που βρίσκεται πάνω από την είσοδο της Μονής Λουκούς… από δεξιά : Δημήτριος Κοψαύτης (Μουρχούτας), Όλγα Κακαβούλια, του μπάρμπα μου του Τάση, Μαρίκα Κακαβούλια (Κουμπουρίτσαινα) και η μάνα μου Ματίνα.
 
Στις βρύσες του χωριού και στα αυλάκια, με το τρεχούμενο νερό, σήκωνε τα έτσι και αλλιώς κοντά μπατζάκια του και τα έπλενε σχολαστικά. Δεν έμπαινε στο σπίτι του αν τα πόδια του δεν ήταν πεντακάθαρα. Οι λέξεις του λιγοστές και αυτές έμεναν οι μισές προφέροντάς τες. Ο αργός βηματισμός του συνοδευόταν συχνά πυκνά με αυτές τις λέξεις ή φράσεις, «κλισέ», όπως: - «Πάει πέτανε… Δεν έκει άλλο», στο άκουσμα της καμπάνας, όταν κάποιος μας άφηνε χρόνους.

 Του άρεσε το κρασάκι. Έμπαινε στις ταβέρνες, καθόταν σε μια άκρη, και οι πατεράδες μας τον κερνούσαν, πίνοντας και αυτοί το ξεροσφύρι τους μετά το μεροδούλι. Το κακό ήταν ότι ο Μήτσος «σκόνταφτε» σε πολλές ταβέρνες και μπακάλικα-ταβέρνες μέχρι να φτάσει στο σπίτι του, εκεί στην απάνω γειτονιά. Και δεν ήταν και λίγες.

 Του Σαραντόγιαννη, του Παύλου, του Αρβανίτη, του Παπούλια (Ψιμούλη), του Κουτίβα, του Φούφα, του Μπάρλα, του Καληψώρη και άλλες για να μην βάλουμε και τις Βερβενιώτικες. Ένα ποτήρι στη μια, ένα ποτηράκι στην άλλη, και ο Μήτσος ζαλισμένος, δεν αργούσε να μας «αμοίψει» με καμιά πετριά στα συνηθισμένα πειράγματά μας. Το παιδικό λεφούσι τότε έτρεχε να κρυφτεί στη πρώτη γωνιά του δρόμου γιατί οι πέτρες δεν αστειευόντουσαν…



Παρασκευή 27 Μαρτίου 2020

Η ΒΛΟΓΙΆ.




     Βασίλης Iωαν. Κούβαλης 

                                          

    ΙΣΤΟΡΙΚΟΊ ΣΥΝΕΙΡΜΟΊ... (Λόγω επιδημικής επικαιρότητας)

   Στο τέλος του 19ου αιώνα , που λέτε, στα Βέρβενα, όπως και σε άλλα πολλά μέρη της χώρας, «έπεσε» η τρομερή επιδημία της ευλογιάς. Της βλογιάς όπως τη λέμε στα Βέρβενα. Οι άνθρωποι πέθαιναν σωρηδόν. Εκατοντάδες πατριώτες Βερβενιώτες «χάθηκαν» εκείνο το διάστημα και τάφηκαν παντού στο χωριό.
   Ούτε παπάδες εμφανίζονταν, ούτε συγγενείς, φοβούμενοι την μεταδοτικότητα της αρρώστιας, τη δε ταφή αναλάμβαναν οι κοντινότεροι συγγενείς. Κυριολεκτικά αδιάβαστοι δηλαδή! Και για ποια ταφή μιλάμε δηλαδή, λάκκος και ...μέσα. Και όπου «βόλευε». Ήδη εκσκαφές στο χωριό, αποκαλύπτουν τα οστά των άτυχων αυτών Βερβενιωτών σε διάφορα άτυπα νεκροταφεία, αλλά και μεμονωμένα.
   Μπροστά σ αυτή την τρομερή πανδημία, οι υγιείς του χωριού, όντας και τσοπαναραίοι, απομονώθηκαν στα βουνά και στις στάνες τους με το φόβο της μεταδοτικότητας αυτής της "κατάρας" και δεν "πατούσαν" στο χωριό, παρά μόνο για να θάψουν κάποιο δικό τους νεκρό. 


                                               Η Γριά - Μουστακέλαινα.
   Μεταξύ των θυμάτων αυτής της "παλιο-αρώστειας" ήταν και μια γυναίκα, σύζυγος κάποιου Ι. Φιλάρετου, η οποία και πέθανε, μόλις είχε γεννήσει ένα κοριτσάκι. Το βρέφος με πεθαμένη τη μάνα, θήλαζε από το στήθος της και διατηρήθηκε στη ζωή, μέχρι που τους βρήκαν οι συγγενείς.
   Εκείνοι ανέλαβαν την όπως-όπως, ταφή της γυναίκας και ανοίγοντας τον τάφο, κάποιος από τους συγγενείς σκέφτηκε μακάβρια και φρικτά να θάψουν και το βρέφος μαζί φοβούμενος ότι το μωρό, ήταν κι αυτό μολυσμένο. Όμως τελικά επεκράτησε, η ανθρώπινη και γεμάτη οίκτο άποψη για το παιδί και δεν πραγματοποιήθηκε, η απάνθρωπη αυτή πρόταση και ενδεχόμενο. Έτσι κάποιος κράτησε το κοριτσάκι και το μεγάλωσε.
   Τη γυναίκα αυτή, την "πρόλαβα" στα γεράματά της, ήταν γειτόνισσά μου στα Βέρβενα και ήταν η γρια-Μουστακέλαινα (Σταματίνα στο μικρό όνομα) όπως την αποκαλούσαμε στο χωριό, από το παρατσούκλι (τώρα του πατέρα της, του άνδρα της-θα σας γελάσω...). Παντρεύτηκε τον Δ. Τσιλικά, έκανε παιδιά, μεγάλωσε και παιδιά από τον πρώτο γάμο του άντρα της και άφησε και εγγόνια. Πέθανε σε ηλικία 90 χρόνων.
Υ.Γ. (Την ιστορία της την έχω ακούσει από τους παλιούς στο χωριό και για τα γραφόμενά μου με βοήθησε η συγγενής της (εξ αγχιστείας) Παναγιώτα Κουτσουμπού - Μπούζιου, που με εφοδίασε και με τη φωτογραφία της γιαγιάς).

Τετάρτη 18 Μαρτίου 2020

Η Πανούκλα.

 





  

Γράφει ο Παν. Ι.Δ. Βλαχάκης.©
     Οι Αγιαννίτες ήταν διπλοκάτοικοι. Τέλος Νοέμβρη άδειαζε ο Αγιάννης και όλοι σκόρπιζαν στα χειμαδιά σαν του λαγού τα παιδιά. Ανάλογα με το επάγγελμά τους γεωργοί ή ποιμένες ή και τα δυο μαζί ξεχείμαζαν σε διάφορες τοποθεσίες. Τα καλύβια τους ήταν στο Άστρος, στα Χαντάκια, στο Χάραδρο, στον Άγιο Στέφανο, στου Βάρβογλη και ελάχιστοι ξεχείμαζαν στο Παρ Άστρος. Μόλις έμπαινε ο Μάρτης γύρω του Αγιοθοδώρου όλοι οι Αγιαννίτες ανέβαιναν στο Χωριό, εκτός από αυτούς  που τελικά παρέμειναν, εκτίσαν καλά σπίτια στα χειμαδιά και έτσι  εποίκησαν τα χωριά του Κάμπου της Θυρέας.  

   Ο Γιάννης που μπροστά από κάθε του λέξη έβαζε το «Μονέ » και το άφησε παρατσούκλι στους απογόνους του ετοιμαζόταν να φύγει από την Απάνω γειτονιά του Άστρους για τον Αγιάννη. Η κυρά του φώναζε ότι είναι νωρίς για να σκάψεις αμπέλια στα Μεσιανά και αλλού. Είναι βαριά τα περβόλια άσε τα οργώνεις αργότερα. Εκείνος της εξήγησε ήρεμα και σταθερά ότι οι δουλειές δεν περιμένουν. Κάτσε να προσέχεις το σπίτι και τα κοπάδια αν και τα παιδιά μεγάλωσαν και τα καταφέρνουν. Τέλος , θα φύγω αύριο την αυγή. Αυτό ήταν διαταγή.
   Έδωσε οδηγίες στα παιδιά του σχετικά με την διαχείριση το κοπαδιού που το ξεχείμαζαν στο Καλογερικό μαντρί, «στου Κάνουρα». Τον άλλο γιο του το Θανάση το Μαναρτζή του Παραλίου Άστρους τον είχε ενημερώσει από το μεσημέρι.
   Σαμάρωσε τα δυο θαυμάσια μουλάρια του. Τον « Ψαρή» και την Κόρμπα - που την έλεγε « Καλιακούδα» - την φόρτωσε με εργαλεία, ταγάρια, τρόφιμα, ένα τουλούμι λάδι και άλλα χρειαζούμενα. Καβάλησε στον « Ψαρή» του, έδεσε πίσω την « Καλιακούδα» και μέσω της Μάννας του Νερού ανηφόρησε για τα βουνά του.
   Όταν έφτασε στο Μύλο του Σταυρούλη ήταν ακόμα σκοτάδι. Ο παραπόταμος του Τάνου που μαζεύει τα νερά από τα ρέματα του Αγιάννη και της Μελιγούς είχε φουσκώσει και είχε καβαλήσει το γεφυράκι. Έπρεπε να βρει Πόρο να περάσει απέναντι με ασφάλεια. Η πολύχρονη εμπειρία του τον οδήγησε λίγο ποιο κάτω προς τα κτήματα του Τυροβολόγιαννη. Εδώ η κοίτη ήταν πλατιά και το βάθος της λίγο.
   Μόλις πέρασε απέναντι είδε τον παλιό Αγιοδημήτρη, το εκκλησάκι που αργότερα το ανακαίνισαν Αγιαννίτισσες γυναίκες των οποίων οι άντρες ήταν στον πόλεμο, σκέφτηκε να πάει να ανάψει το καντήλι. Η σχέση του με την θρησκεία ήταν αυτή που είχαν όλοι οι ξωμάχοι. Προσκυνούσε αλλά δεν ήταν θεοσεβούμενος. Οι Βλαχαγιαννίτες πάταγαν στις πολλές εκκλησιές τους αραιά και που. Έκαναν όμως το σταυρό τους και ανάβαν τα καντήλια μόνο στα ξωκλήσια. Οι μεγάλες εκκλησίες ήταν για τους προύχοντες, τους θεοσεβούμενους και τους παπάδες.
   Ξαφνικά «ο Ψαρής» κοντοστάθηκε απότομα παρ΄ ολίγο να σκοντάψει απάνω του η «Καλιακούδα» να τον γκρεμίσει. Τα μουλάρια άρχισαν να φρουμάζουν δυνατά, στήλωσαν τα πόδια και δεν πήγαιναν ούτε μπροστά ούτε πίσω. Ο θεοσεβούμενος άρχισε τις σταυροπαναγίες και τράβηξε τη βίτσα. Τραβούσε τα καπιστρόσχοινα τίποτα, αλλά τα ζώα τα είχαν στηλώσει μόνο φρούμαζαν φοβισμένα. Το βλέμμα του ακολουθήσε το βλέμμα του « Ψαρή».
   Στην όχθη του ποταμιού αντίκρισε μια πανύψηλη μαυροντυμένη γυναίκα, κοκαλιάρα με μακρύ σκεπασμένο πρόσωπο. Ανατρίχιασε άθελα του αλλά δεν έδειξε τον φόβο του. Σκέφτηκε νεράιδες και αερικά. Έφερε το χέρι του στο μαυρομάνικο Καστρίτικο μαχαίρι με λαβή από κέρατο που είχε αγοράσει από τον Κοσμοβασίλη τον Καστρίτη «Γύφτο» στο πανήγυρη της Ανάληψης. Το είχε πάντα μαζί του φυλακτό και όπλο.


                      Αγιάννης 1995 μερική άποψη τραβηγμένη από τα Τρίστρατα.
-         Καλημέρα Γιάννη, του είπε με μια βραχνή απόκοσμη φωνή.
Κόκκαλο ο Γιάννης. Αναρωτήθηκε που η άγνωστη γνώριζε το όνομα του;
-         Αν πας στον Αγιάννη να ρίξω στο μισογόμι τον μπόγο μου και να πάμε παρέα.
   Ένταξει της είπε αλλά θα περάσω να ανάψω το καντήλι του προστάτη των γεωργών, του Αγιοδημήτρη μας. Αυτό δεν της άρεσε αλλά τον ακολουθήσε και στάθηκε στη μουριά. Ο Ξωμάχος άναψε το καντήλι, έβαλε λιβάνι, έκανε το σταυρό του και ζήτησε από το άγιο υγεία για όλους και για τα κοπάδια του.
   Ανέβηκε στον « Ψαρή» κρατώντας την μαγκούρα που στην άκρη της είχε δέσει την βίτσα για να ξαμώνει τα ζα. Πήρε τον μουλαρόδρομο, και φτάνοντας στα Δαλιανέικα είδε φως στην αγροικία που δέσποζε στα ποτιστικά χωράφια. Τα ζα έφτασαν στο ποτάμι της Βρωμίστρας που μάζευε τα νερά από το Σαραντάψυχο, τη Μούσγα, τις πήγες που σχημάτιζαν το ποτάμι του Πρόδρομου, την Γούρνα του Λάμπρου και από όλα τα γύρω ρυάκια. Το νερό πήγε τα μουλάρια μέχρι τη μέση αλλά πέρασαν.
   Ο « Μονές» γύρισε με σκοπό να πει της γυναίκας να της πετάξει το καπιστρόσχοινο του «Ψαρή» ώστε να ανεβεί στο σαμάρι του για να μην την «πάρει το ρέμα». Αυτή είχε περάσει χωρίς να βραχούν τα πόδια της. Άλλο μυστήριο και τούτο. Θα της μιλήσω σκέφτηκε.
-         Από που είσαι κυρά μου και ποιος καλός άνεμος σε φέρνει στο Χωριό μας; Σε ποιανού το σπίτι θα μείνεις για να σου πω αν ο άνθρωπος έχει έρθει από τα χειμαδιά;
-         Άκου γέρο ντερβίση όλα τα σπίτια δικά μου είναι! Όσον αφορά το νοικοκύρη τους «παίρνω» όποια θέλω! Δεν θα έλεγα ότι με φέρνει καλός άνεμος στο χωριό σου , αλλά όπως το πάρει κανείς! Κατάγομαι από μακριά από την Ασία, την Αφρική... ξέρεις που είναι αυτές;
-         Α δεν ξέρεις και πολλά γράμματα. Εδώ στην Ελλάδα είμαι από την Αθήνα, την Κόρινθο, το Ανάπλι που «πήρα» αρκετούς, από τα Δολιανά που «πήρα» πέντε έξι  και τώρα στον Αγιάννη θα «πάρω πολλούς»...
-         Μήπως θέλεις να σε « πάρω»;  Παρ΄ όλα τα χρόνια σου καλός μου φαίνεσαι!
   Ο μεσόκοπος άντρας άκουσε τα παράξενα λόγια και δεν απάντησε. Σκέφτηκε καμμιά πουτάνα θα είναι για να « παίρνει » πολλούς ανθρώπους. Άστη να πάει στην οργή όταν φτάσω στου Παρασκευά τη Βρύση θα της δώσω τον μπόγο της και θα την ξεφορτωθώ. Παράξενη γυναίκα αλλά τι με νοιάζει. Μπορεί να είναι κανένας Τσόπελας στο Χωριό και η παστρικιά να πηγαίνει στο σπίτι του…  
    Αφήνοντας δεξιά τους το Καλογεροβούνι πάνω από τη Βρωμίστρα προς τα Χασαπογιανέικα τσιφλίκια, πριν τα μαντριά, η γυναίκα μπήκε μπροστά. Ο γέρος σταμάτησε να της μιλάει και πρόσεχε τις κινήσεις της και τα ζα του.
   Όταν έφτασαν στα Τρίστρατα η πανύψηλη γυναίκα σωριάστηκε στο χώμα. Έβγαλε αφρούς από το στόμα, λιποθύμησε και έπεσε στο πλάι. Τα μουλάρια αρχίσαν να φρουμάζουν. Ο ήμερος, μολαϊμικός « Ψαρής» παρ ολίγο να τινάξει το αφεντικό του πάνω στα κοτρόνια που ήταν στην άκρη του μουλαρόδρομου. Ο Γιάννης με κόπο ησύχασε τα ζα. Τα έδεσε σε μια γλαντινιά και πήγε να σηκώσει τη μαυροφορέμενη γυναίκα.
   «Ποιοί καργιόληδες μου φράξανε το δρόμο;» ούρλιαξε θυμωμένα. Η φωνή της καμπάνιζε λες έβγαινε από την κόλαση. Τότε ο ξωμάχος πρόσεξε το πρόσωπο της. Ήταν γεμάτο κόκκινα μεγάλα τα εξανθήματα που έσταζαν αίμα. Τα μάτια της ήταν βαθιά στις κόχες κατακόκκινα σαν αίμα. Ο άνθρωπος κοκκάλωσε, πάγωσε το αίμα του.
…Η κόκκινη πανούκλα συνέχισε ουρλιάζοντάς: «Δεν το κατάλαβα και έπεσα πάνω στον εξαγνισμένο χώρο παρολίγο να με ξεκάνει με το αρχαίο τελετουργικό αυτή η πόρνη η Λουκαΐτισσα διακονιάρα. Τους παπάδες με τους αγιασμούς τους έχω γράψει, δεν με αγγίζουν. Χαλάλι σου παλιόγερε φεύγω, στο τσακ τη γλύτωσες εσύ και το χωριό σου. Εγώ είμαι η Πανούκλα θα έφερνα και την αδερφή μου την Ευλογιά και θα σας ξεπάτωνα, δεν θα έμενε ρουθούνι. Φεύγω πάω στην Τσακωνιά.» Ξαφνικά ο μπόγος της έγινε πύρινη σφαίρα και πήγε στα χέρια της. Έγιναν καπνός και χάθηκαν προς τη Σαββανόραχη.
   Όταν συνήλθε από την τρομάρα του έλυσε τα ζα και πρόσεξε ότι το δέρμα που κρατούσε το βούτημο του σαμαριού στο μεσογόμι είχε καεί και βρώμαγε σαν απόπατος. Έδεσε την « Καλιακούδα» στο πίσω κολιτσάκι του σαμαριού του «Ψαρή» και προχώρησε προς το χωριό.
   Όταν έφτασε στο Λινοβροχιό, συνήλθε από την τρομάρα του και θυμήθηκε την παγανιστική τελετή που είχε κάνει εκείνη η Λουκαΐτισσα διακονιάρα. Βλαστήμησε τους παπάδες και τους προύχοντες που ήθελαν να την διώξουν ευτυχώς που επέμενε «ο κόσμος» και έκανε την αρχαία τελετή. Είχαν σφάξει ένα μοσχαράκι και με το αίμα του ράντισε τους τρις δρόμους λέγοντας αρχαία λόγια. Εξήγησε σε κάποιους ότι το αίμα του αγνού ζωντανού θα προστατεύσει το Χωριό από κάθε ασθένεια. Άλλοι την πίστευαν άλλοι όχι.
                

Ο Γιάννης ο «Μονές» έφτασε στο σπίτι στο Κουφόβουνο. Ξεφόρτωσε, πάχνιασε τα ζα, άφησε το σαμάρι έξω στη μουριά και ροβόλησε κατά τον Πρόδρόμο. Νωρίτερα είχε πάρει το μάτι του στο Πηγαδάκι τον Μιχάλη τον Τσουρή τον μυλωνά και ψάλτη.  Ήθελε να τον συναντήσει και να τον συμβουλευτεί τι πρέπει να κάνει. Να πάει στον παπά ή στον Μανωλάκη τον Φαρμακοτρίφτη;


                       Φωτο από το διαδίκτυο εφημ ΒΗΜΑ επιδημία στο μεσαίωνα
 Ο καλός και σώφρων μυλωνάς τον συμβούλευσε να κάψει σύντομα το σαμάρι της «Καλιακούδας» να πάει στον Φαρμακοτρίφτη και να ακολουθήσει τις οδηγίες του και το βραδύ στον εσπερινό θα έχουν χρόνο να μιλήσουν στον παπά.
   Ο Φαρμακοποιός τον απολύμανε, του έδωσε ένα διάλυμα να ραντίσει τα ζα και τα πράγματα του, του είπε να κάψει το σαμάρι και να πάει σε δυο μέρες να τον εξετάσει.
   Ο μυλωνάς πήγε μαζί του. Είδε το σημάδι στο σαμάρι του και ρίχνοντας  πετρέλαιο το έκαψαν. Είπε κάποια ευχή γιατί ήταν ο ψάλτης του χωριού έδωσε θάρρος στο συχωριανό του. Τον βοήθησε να απολυμάνουν τα ζα, τα εργαλεία και έφευγε. Ο Γιάννης έπρεπε να φτιάξει καινούργιο σαμάρι. Πήρε την « Καλιακούδα» τραβώντας τη από το καπιστρόσχοινο και ανηφόρισε προς τον Αι Γιώργη. Ήθελε να την πάει στο σαμαρά για να της πάρει μέτρα. Φώναξε τον Ξούρα τον σαμαρά και δεν πήρε απάντηση. Ο Μπολόλιας τον ενημέρωσε ότι ο γέρο Ξούρας θα ερχόταν αύριο. Ας ελπίσω ότι θα έχει  τα εργαλεία του παΐδες, μπροστάρι και πιστάρι, κολιτσάκια, ίγκλα, μπροστελίνα και όλα τα χρειαζούμενα για το σαμάρι. Ειδάλλως άστα, θα πρέπει να πάω στο Καστρί.
   Έδεσε το ζωντανό στη μουριά της πλατείας και κάθισε στο καφενείο του Τζιορτζιόνα που είχε αρκετές παρέες. Παρήγγειλε καφέ και είπε τα καθέκαστα  στους χωριανούς του. Άλλοι τον πίστεψαν, άλλοι χαμογέλασαν ειρωνικά και μόνο ο Λεμπέσης ο θυμόσοφος είπε: «Να συχωράμε την παράξενη διακονιάρα που έκανε την αρχαία τελετή και μας γλύτωσε από την κακιά αρρώστια. Έχω κουβεντιάσει μαζί της γιατί την φιλοξενεί κάθε Δεκαπενταύγουστο η Καμπύλενα.  Ξέρει πολλά και ακολουθεί την παράδοση που φτάνει μέχρι τις τελετές της αρχαίας Αρκαδίας.»
   Ο Καλογερόπαπας της Λουκούς ο Κάραλης, όταν άκουσε την συζήτηση τους επιτέθηκε λάβρος με βαριές καλογερίστικες κατάρες. Κάνεις δεν του απάντησε και αγνόησαν επιδεικτικά.
Μόνο ο ανυπότακτος της παρέας του φώναξε: « παπά - αρχαιοκάπηλε κάνε και συ αγιασμό να μην έρθει η αρρώστια. Που ξέρεις μπορεί να κονομήσεις κανένα φράγκο ταυραμπά, σουΐτη....»

Σάββατο 14 Δεκεμβρίου 2019

ΚΑΚΟΛΑΤΟΣ




Γράφει
ο Παν. Ι.Δ. Βλαχάκης.©
                                
Ο Ήλιος είχε μεγάλα κέφια και έπαιζε με το άρμα του πάνω από τον Αργολικό κόλπο χαρίζοντας ένα γλυκό μα πολύ γλυκό Φθινοπωρινό πρωινό στην παραθαλάσσια κωμόπολη. Την ηρεμία του τοπίου, των λιγοστών ανθρώπων και των γάτων τάραξε το μαρσάρισμα από ένα δίχρονο παλιό Zundapp.

Πετάχτηκε έντρομος ο μανάβης με τη μυγοσκοτώστρα στο χέρι από την καρέκλα που λαγοκοιμόταν και φώναξε δυνατά στο 13χρονο κοκαλιάρικο παιδί. Το οποίο έσβησε τον κινητήρα και έσπρωχνε το μοτοποδήλατο στο κοντινό βενζινάδικο προς στην τρόμπα «Θα φωνάξω τον Περικλή τον Κρητικό χωροφύλακα και θα δεις που ενοχλείς τον κόσμο».

Το παιδί δεν του έδωσε σημασία και προχώρησε προς το βενζινά. Αντίκρισε τον κοντόχοντρο γέρο με τα γκρίζα ανέκφραστα μάτια και τη μεγάλη κόκκινη μύτη που έσταζε φαρμάκι. «Τίνος είσαι ρε; Βάλε το μηχανάκι κοντά στην τρόμπα να σου βάλω μίξη...»
Το παιδί ευγενικά του ζήτησε να ρίξει τρία λίτρα απλή βενζίνα στο ρεζερβουάρ και να του δώσει ένα μπουκαλάκι λάδι για δίχρονο κινητήρα ώστε να φτιάξει μόνο του το μίγμα. Του εξήγησε ότι λόγω παλαιότητας ο κινητήρας χρειαζόταν λίγο περισσότερο λάδι στο μίγμα…

                        Τρόμπα βενζίνας - μίξης για δίχρονους κινητήρες.
 Ο Κακοϊσκιώτος άνθρωπος θίχτηκε. Αντί να επαινέσει το παιδί για τις γνώσεις του άρχισε να το βρίζει. « Βλαχαγιαννίτη που έμαθες και το ρεζερβουάρ! Αμφισβητείς την ποιότητα της μίξης μου; Παλιοβλάχε, κωλόπαιδο και άλλα ακατανόμαστα. Το παιδί θίχτηκε και θα πλήρωνε με το ίδιο νόμισμα τον Κακολάτο αλλά σκέφτηκε ότι θα φώναζε Περικλή τον Κρητικό χωροφύλακα...

- «Αν είχα δίπλωμα θα τα λέγαμε » απάντησε χαμηλόφωνα και ετοιμάστηκε να φύγει.

Τότε πρόβαλε στην πόρτα του πολυκαταστήματος ένας ψηλός ευγενικός κύριος, ο κύριος Αλκιβιάδης. Με ήρεμο θα έλεγε κανείς ευγενικό, αλλά επιτακτικό τόνο παρατήρησε τον γέρο που ήταν συγγενής του εξ αγχιστείας. Ο μικρός με πολλές προφυλάξεις και με σβηστό μηχανάκι πέρασε από στενά και πήγε στο άλλο βενζινάδικο όπου εξυπηρετήθηκε.

Σχεδόν κάθε βράδυ ο χειρώνακτας αγράμματος - λόγω ορφάνιας και Κατοχής - πατέρας του παιδιού, το ρωτούσε για τις καθημερινές δραστηριότητες του. Σε πρώτη θέση η απόδοση στο σχολείο του, αν έκανε σκανδαλιές, αν πρόσβαλε κάποιον, αν διάβασε και άλλα πολλά. Κατόπιν άκουγε το παιδί του και με την μεγάλη πείρα από τη ζωή το συμβούλευε αλλά και το επέπληττε ανάλογα.

Το αναποδιασμένο εξιστόρησε τα καθέκαστα με λεπτομέρειες. Είπε στον πατέρα του ότι σκέφτηκε να βρίσει το γέρο ή να του πετάξει πέτρες αλλά σεβάστηκε τον ευγενικό κύριο. Περίμενε επίπληξη και συμβουλές αλλά έπεσε έξω.

- « Πολύ καλά έκανες και δεν ασχολήθηκες μαζί του. Δεν αξίζει κάποιος να ασχολείται με τα σκουλήκια!» Ο μικρός γούρλωσε τα μάτια του και τέντωσε τα αυτιά του. Πρώτη φορά του μίλησε με αυτό τον τρόπο ο πατέρας του.

- « Άκου, λίγο πριν φύγω για το στρατό, εργαζόμουν στον κύριο Αλκιβιάδη. Τότε τα φτωχά παιδιά μας νοίκιαζε ο πατέρας μας σαν « κοπέλια ». Δουλεύαμε όλη τη μέρα, τρώγαμε, και το βράδυ φεύγαμε για το σπίτι μας. Άλλα παιδιά κοιμόνταν στο σπίτι του αφεντικού - ανάλογα με τη συμφωνία.

Ο κ. Αλκιβιάδης είναι γόνος πλούσιας οικογένειας έχει μεγάλη περιουσία και πολλά χρήματα είναι πολύ καλός έμπορος. Έχει παντρευτεί την μονάκριβη κόρη του γέρου. Το ανδρόγυνο είναι πολύ καλοί άνθρωποι. Γνωρίζοντας ότι ήμουν φτωχός και ορφανός με πρόσεχαν και με τάιζαν καλά. Βλέπεις ήταν λίγα χρόνια μετά την Κατοχή...

Συνέχισε χαμηλόφωνα. Ένα μεσημέρι οι γυναίκες με φώναξαν στο τραπέζι. Έπλυνα τα χέρια μου γιατί ήταν βρώμικα επειδή είχα προμηθεύσει με βενζίνες τα λεωφορεία που έκαναν την γραμμή για Τρίπολη. Με Γερμανικά μπιτόνια τα τάιζα γιατί ήταν συμμαχικά και βενζινοβόρα. Όταν τράβηξα την καρέκλα να καθίσω στη θέση που καθόμουν πάντα, ο Κακολάτος μου είπε:« Τα κοπέλια δεν τρώνε μαζί με τα αφεντικά! Δρόμο στην κουζίνα και πολύ σου πάει. Κανονικά πρέπει να τρως όρθιος και έξω στην πόρτα του μαγαζιού…»

Οι γυναίκα του δεν είπε τίποτα. Η κόρη του που είναι καλός άνθρωπος του είπε: « μπαμπά ντροπή». Κατευθύνθηκα στην κουζίνα. Φάνηκε γελαστός αλλά κουρασμένος ο κ. Αλκιβιάδης κρατώντας ένα μπουκάλι παγωμένη μπύρα ΦΙΞ που την αντιπροσώπευε.

- «Μπα, έφαγες νωρίς και εγώ που ήθελα να σε κεράσω ένα ποτήρι μπύρα και να σε ρωτήσω τι έγινε με τους λεωφορειούχους; Έμαθα ότι ο Γρούλιας και ο Μπεζένης σε πιέζουν για τον χρόνο παράδοσης των καυσίμων. Άκου κάνε τη δουλειά σου όπως σου έχω πει. Μην μάθω ότι φορτώθηκες γερμανικό μπιτόνι στον ώμο σου. Στο γάιδαρο θα βάζεις μόνο τρία μπιτόνια δεν θα μου τον ψοφήσεις, είπε γελώντας .»


                                        Παλιές  αντλίες βενζίνας.                           
  Η πεθερά του έφερνε το πιάτο προς την κουζίνα. Ο Αλκιβιάδης κατάλαβε τι είχε προηγηθεί της το άρπαξε και το τοποθέτησε στο τραπέζι. Με έντονο ύφος είπε στον ο Κακολάτο «Εδώ είναι το σπίτι μου και εγώ κάνω κουμάντο. Το παιδί θα κάθεται δεξιά μου στο τραπέζι. Αν απουσιάζω θα κάθεται στην ίδια θέση να τρώει γιατί; άντε μην σε αρχίσω και γελάσει ο κόσμος…»

Από τότε έτρωγα δίπλα του. Με ρώταγε για τις εργασίες, μου έδινε κατευθύνσεις, εντολές, και προσωπικές συμβουλές. Το καλοκαίρι μου γέμιζε το ποτηράκι με δροσερή μπύρα και το χειμώνα ένα μικρότερο με κρασί. Έλεγε στην πεθερά του να μου βάζει αρκετό φαγητό γιατί με τα φορτία κουράζομαι…

Ο Κακολάτος είναι μεγάλος παλιάνθρωπος, ένα θα σου πω. Μην τον πλησιάζεις και μην έχεις πάρε δώσε μαζί του. Μη σου περάσει από το νου σου να του πετάξεις πέτρες ή κάτι τέτοιο γιατί είναι «κώλος και βρακί» με την αστυνομία. Κανόνισε να μην έχουμε μπλεξίματα.

-. Δηλαδή ρουφιάνος της Αστυνομίας είναι;

Ο πατέρας γέλασε πίκρα και δεν απάντησε. Ακόμα και τώρα τα ίδια κάνει. Σίγουρα βλέπεις εκείνο τον ψηλό άνθρωπο που κατεβαίνει από το νησί και φοράει πάντα το μοναδικό του ντρίλινο κουστούμι. Είναι φτωχός και έχει υποχρέωση στην οικογένεια γιατί εργάζεται στα κτήματα της.

 Ο Κακολάτος μόλις τον δει, του αναθέτει αγγαρείες χωρίς φυσικά να τον πληρώνει. Καθαρίζει τις κότες και τα κουνέλια, του ποτίζει τα λουλούδια και τα δένδρα. Αδιαφορεί αν λερώσει το καλό του κουστούμι. Νυχτώνει και ο άνθρωπος βγαίνει για λίγο στην αγορά.»

Πέρασαν τα χρόνια. Το αναποδιασμένο ανδρώθηκε. Καθόταν στο καφενείο του «Σκορπιού» και συζήταγε με ένα καλό του φίλο λίγο μεγαλύτερο του. Το θέμα ήταν γιατί έκλεισε ένα ιστορικό βενζινάδικο στην παραλιακή κωμόπολη. Έβγαλαν το συμπέρασμα ότι γέρασαν τα αφεντικά και πήραν σύνταξη. Έτσι ήρθε η κουβέντα στον ο Κακολάτο. Τότε ο φίλος του ο Ηρακλής Διαμάντης του διηγήθηκε ένα άλλο κατόρθωμα του καλού αυτού ανθρώπου!

«Στα τέλη της δεκαετίας του ΄50 μεσημεράκι, με έστειλε η μάνα μου να αγοράσω τρόφιμα και να παραλάβω τις κλωστές που είχε παραγγέλλει από το κατάστημα. Ο Κακολάτος καθόταν πίσω από τον πάγκο. Μου έδωσε τα ψώνια και πρόσεξε ότι έλειπε ένα κουμπί από το πουκάμισο μου. Νωρίτερα είχαμε παίξει ποδόσφαιρο και πάνω στην αγωνία μας για το γκολ ο Πάρις μου είχε κόψει το κουμπί. Ήμαστε περίπου ένδεκα ετών.

Ο Κακολάτος μου είπε γελώντας ειρωνικά και με στόμφο: « Να πεις στην πουτάνα την μάνα σου να σου ράψει τα κουμπιά». Άστραψα και βρόντηξα! Του τράβηξα μια γερή κλωτσιά στα αχαμνά του. Διπλώθηκε στα δυο, ήταν από τότε χοντρός. Του είπα αν ξανά ασχοληθείς με την οικογένεια μου θα σε σκοτώσω... Άφησα τα ψώνια και πήγα τρέχοντας στο σπίτι. Είπα τα καθέκαστα στην μάνα μου η οποία πήγε, πήρε τα τρόφιμα και τσακώθηκε μαζί του. Όπως γνωρίζεις είναι καλή αλλά αυτά δεν τα σηκώνει.


       Τμήμα της πλατείας που σέρβιρε το καφενείο του «Σκορπιού».

Ο Ηρακλής συνέχισε στενοχωρημένος. Πριν από χρόνια ο Κακολάτος αρρώστησε βαριά. Ήταν στα τελευταία του. Περνούσα με τον Πυθαγόρα τον φίλο μας το Βερβενιώτη μαθηματικό κάτω από το σπίτι του στην οδό Ζαφειροπούλου. Φώναζε βοήθεια και σφάδαζε από τους πόνους. Ούρλιαζε «Θεέ μου γιατί δεν με παίρνεις». Τον λυπήθηκα και προς στιγμή είπα να ανέβω πάνω να του δώσω συγχώρεση αλλά δεν ξέρω, αξίζει να συγχωρείς τους παλιανθρώπους;

Το αναποδιασμένο απάντησε : «Οι άνθρωποι έρχονται και φεύγουν. Μένουν μόνο οι πράξεις τους που άλλες ωφελούν και άλλες βλάπτουν τους ανθρώπους και την κοινωνία. Ηρακλή άσε στην άκρη τα μεταφυσικά, και τα παραμύθια των παπάδων για συχώρεση!
Πες στον Τάση να μας φέρει ένα ούζο και θαύμασε την ηρεμία της Πλατείας. Ποιος ξέρει φίλε μου τι δρόμους θα πάρουμε και με τι ανθρώπους θα συναναστραφούμε στο διάβα της ζωής μας...»

Υ.Γ Το χαρίζω σε δυο καλούς μου φίλους. Τον Γ.Α.Δ και τον Ν.Π.Κ.